26. الشعراء
الشعراء
228 آیه
-
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام خداى بخشاينده مهربان
-
طسٓمٓ
طا، سين، ميم.
-
تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ
اينهاست آيات اين كتاب روشنگر.
-
لَعَلَّكَ بَـٰخِعٌ نَّفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ
شايد، از اينكه ايمان نمى‌آورند، خود را هلاك سازى.
-
إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةً فَظَلَّتْ أَعْنَـٰقُهُمْ لَهَا خَـٰضِعِينَ
اگر بخواهيم، از آسمان برايشان آيتى نازل مى‌كنيم كه در برابر آن به خضوع سر فرود آورند.
-
وَمَا يَأْتِيهِم مِّن ذِكْرٍ مِّنَ ٱلرَّحْمَـٰنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهُ مُعْرِضِينَ
برايشان هيچ سخن تازه‌اى از خداى رحمان نازل نمى‌شود، جز آنكه از اعراض مى‌كنند.
-
فَقَدْ كَذَّبُوا۟ فَسَيَأْتِيهِمْ أَنۢبَـٰٓؤُا۟ مَا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ
پس تكذيبش كردند. زودا كه خبر آن چيزهايى كه مسخره‌اش مى‌كردند به ايشان برسد.
-
أَوَلَمْ يَرَوْا۟ إِلَى ٱلْأَرْضِ كَمْ أَنۢبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ
آيا به زمين ننگريسته‌اند كه چه قدر از هر گونه گياهان نيكو در آن رويانيده‌ايم.
-
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
در اين عبرتى است ولى بيشترشان مؤمن نبوده‌اند.
-
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
به راستى پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
-
وَإِذْ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئْتِ ٱلْقَوْمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ
و پروردگارت موسى را ندا داد كه: اى موسى، به سوى آن مردم ستمكار برو:
-
قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۚ أَلَا يَتَّقُونَ
قوم فرعون. آيا نمى‌خواهند پرهيزگار شوند؟
-
قَالَ رَبِّ إِنِّىٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ
گفت: اى پروردگار من، مى‌ترسم كه دروغگويم خوانند.
-
وَيَضِيقُ صَدْرِى وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِى فَأَرْسِلْ إِلَىٰ هَـٰرُونَ
و دل من تنگ گردد و زبانم گشاده نشود. هارون را رسالت ده.
-
وَلَهُمْ عَلَىَّ ذَنۢبٌ فَأَخَافُ أَن يَقْتُلُونِ
و بر من به گناهى ادعايى دارند، مى‌ترسم كه مرا بكشند.
-
قَالَ كَلَّا ۖ فَٱذْهَبَا بِـَٔايَـٰتِنَآ ۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسْتَمِعُونَ
گفت: هرگز، آيات مرا هر دو نزد آنها ببريد، ما نيز با شما هستيم و گوش فرا مى‌دهيم.
-
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
پس نزد فرعون رويد و بگوييد: ما رسول پروردگار جهانيان هستيم،
-
أَنْ أَرْسِلْ مَعَنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ
كه بنى اسرائيل را با ما بفرستى.
-
قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ
گفت: آيا به هنگام كودكى نزد خود پرورشت نداديم و تو چند سال از عمرت را در ميان ما نگذارنيدى؟
-
وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ ٱلَّتِى فَعَلْتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلْكَـٰفِرِينَ
و آن كار را كه از تو سرزد مرتكب نشدى؟ پس تو كافر نعمتى.
-
قَالَ فَعَلْتُهَآ إِذًا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ
گفت: آن وقت كه چنان كردم از خطاكاران بودم.
-
فَفَرَرْتُ مِنكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِى رَبِّى حُكْمًا وَجَعَلَنِى مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
و چون از شما ترسيدم گريختم. ولى پروردگار من به من نبوت داد و مرا در شمار پيامبران آورد.
-
وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَىَّ أَنْ عَبَّدتَّ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ
و منّت اين نعمت را بر من مى‌نهى كه بنى‌اسرائيل را برده ساخته‌اى؟
-
قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
فرعون گفت: پروردگار جهانيان چيست؟
-
قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ
گفت: اگر به يقين مى‌پذيريد، پروردگار آسمانها و زمين و هر چه ميان آنهاست.
-
قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُۥٓ أَلَا تَسْتَمِعُونَ
به آنان كه در اطرافش بودند، گفت: آيا نشنيديد؟
-
قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ
گفت: پروردگار شما و پروردگار نياكان شما.
-
قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِىٓ أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ
فرعون گفت: اين پيامبرى كه بر شما فرستاده شده، ديوانه است.
-
قَالَ رَبُّ ٱلْمَشْرِقِ وَٱلْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ
گفت: اوست پروردگار مشرق و مغرب و هر چه ميان آن دوست، اگر تعقل كنيد.
-
قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذْتَ إِلَـٰهًا غَيْرِى لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ ٱلْمَسْجُونِينَ
فرعون گفت: اگر جز من كس ديگرى را به خدايى گيرى به زندانت مى‌افكنم.
-
قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَىْءٍ مُّبِينٍ
گفت: حتى اگر معجزه‌اى روشن براى تو آورده باشم؟
-
قَالَ فَأْتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
گفت: اگر راست مى‌گويى، بياورش.
-
فَأَلْقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ ثُعْبَانٌ مُّبِينٌ
عصايش را انداخت. به آشكارا اژدهايى شد.
-
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِىَ بَيْضَآءُ لِلنَّـٰظِرِينَ
و دستش را بيرون آورد. در نظر بينندگان سپيد مى‌نمود.
-
قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُۥٓ إِنَّ هَـٰذَا لَسَـٰحِرٌ عَلِيمٌ
به مهتران قومش كه كنارش بودند گفت: اين مرد جادوگرى داناست.
-
يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِۦ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ
مى‌خواهد به جادوى خود شما را از سرزمينتان بيرون كند. چه رأى مى‌دهيد؟
-
قَالُوٓا۟ أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَٱبْعَثْ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَـٰشِرِينَ
گفتند: از او و برادرش مهلت بخواه و كسان به شهرها بفرست.
-
يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٍ
تا هر جادوگر دانايى را كه هست نزد تو بياورند.
-
فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَـٰتِ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ
جادوگران را در روزى معين به وعده‌گاه آوردند.
-
وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنتُم مُّجْتَمِعُونَ
و مردم را گفتند: آيا شما نيز گرد مى‌آييد؟
-
لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَـٰلِبِينَ
تا اگر جادوگران پيروز آمدند همه از آنها پيروى كنيم.
-
فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُوا۟ لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ ٱلْغَـٰلِبِينَ
چون جادوگران آمدند، به فرعون گفتند: آيا اگر ما پيروز شويم ما را مزدى خواهد بود.
-
قَالَ نَعَمْ وَإِنَّكُمْ إِذًا لَّمِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ
گفت: آرى، همه از مقربان خواهيد بود.
-
قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلْقُوا۟ مَآ أَنتُم مُّلْقُونَ
موسى به آنها گفت: هر چه مى‌خواهيد بيفكنيد، بيفكنيد.
-
فَأَلْقَوْا۟ حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا۟ بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ ٱلْغَـٰلِبُونَ
آنان ريسمانها و چوبهاى خود بيفكندند و گفتند: به عزت فرعون كه ما پيروز شديم.
-
فَأَلْقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ
و موسى عصايش را افكند. ناگاه همه آن دروغهايى را كه ساخته بودند، بلعيد.
-
فَأُلْقِىَ ٱلسَّحَرَةُ سَـٰجِدِينَ
جادوگران به سجده افتادند.
-
قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
گفتند: به پروردگار جهانيان ايمان آورديم:
-
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ
پروردگار موسى و هارون.
-
قَالَ ءَامَنتُمْ لَهُۥ قَبْلَ أَنْ ءَاذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِى عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَـٰفٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ
گفت: آيا پيش از آنكه شما را رخصت دهم ايمان آورديد؟ هرآينه آن مرد، بزرگ شماست كه شما را جادو آموخته است. خواهيد ديد. اكنون دستها و پاهايتان را از چپ و راست خواهم بريد و همه تان را بر دار خواهم كرد.
-
قَالُوا۟ لَا ضَيْرَ ۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ
گفتند: باكى نيست، ما نزد پروردگارمان باز مى‌گرديم.
-
إِنَّا نَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَـٰيَـٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
ما اميد مى‌داريم كه پروردگارمان خطاهاى ما را ببخشد كه ما نخستين كسانى هستيم كه ايمان آورديم.
-
۞ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِىٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ
و به موسى وحى كرديم كه: شب‌هنگام بندگان مرا بيرون ببر كه از پى شما بيايند.
-
فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَـٰشِرِينَ
و فرعون گردآورندگان سپاه را به شهرها فرستاد.
-
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ
كه اينان گروهى اندكند،
-
وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَآئِظُونَ
و ما را به خشم آورده‌اند،
-
وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَـٰذِرُونَ
و ما همگى آماده پيكاريم.
-
فَأَخْرَجْنَـٰهُم مِّن جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ
پس ايشان را از باغها و چشمه‌سارها بيرون كرديم،
-
وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ
و از گنجها و خانه‌هاى نيكو،
-
كَذَٰلِكَ وَأَوْرَثْنَـٰهَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ
بدين سان همه را به بنى اسرائيل وا گذاشتيم.
-
فَأَتْبَعُوهُم مُّشْرِقِينَ
فرعونيان به هنگام برآمدن آفتاب از پى آنها رفتند.
-
فَلَمَّا تَرَٰٓءَا ٱلْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَـٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدْرَكُونَ
چون آن دو گروه يكديگر را ديدند، ياران موسى گفتند: گرفتار آمديم.
-
قَالَ كَلَّآ ۖ إِنَّ مَعِىَ رَبِّى سَيَهْدِينِ
گفت: هرگز. پروردگار من با من است و مرا راه خواهد نمود.
-
فَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْبَحْرَ ۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَٱلطَّوْدِ ٱلْعَظِيمِ
پس به موسى وحى كرديم كه: عصايت را بر دريا بزن. دريا بشكافت و هر پاره چون كوهى عظيم گشت.
-
وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ ٱلْـَٔاخَرِينَ
و آن گروه ديگر را نيز به دريا رسانديم.
-
وَأَنجَيْنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجْمَعِينَ
موسى و همه همراهانش را رهانيديم.
-
ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ
و آن ديگران را غرقه ساختيم.
-
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
-
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و بخشنده است.
-
وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَٰهِيمَ
و داستان ابراهيم را برايشان تلاوت كن.
-
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَا تَعْبُدُونَ
آنگاه كه به پدر و قوم خود گفت: چه مى‌پرستيد؟
-
قَالُوا۟ نَعْبُدُ أَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عَـٰكِفِينَ
گفتند: بتانى را مى‌پرستيم و معتكف آستانشان هستيم.
-
قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ
گفت: آيا وقتى آنها را مى‌خوانيد صدايتان را مى‌شنوند؟
-
أَوْ يَنفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ
يا براى شما سود و زيانى دارند؟
-
قَالُوا۟ بَلْ وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ
گفتند: نه، پدرانمان را ديده‌ايم كه چنين مى‌كرده‌اند.
-
قَالَ أَفَرَءَيْتُم مَّا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ
گفت: آيا مى‌دانيد كه چه مى‌پرستيده‌ايد،
-
أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلْأَقْدَمُونَ
شما و نياكانتان؟
-
فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِّىٓ إِلَّا رَبَّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
آنها دشمنان منند، ولى پروردگار جهانيان دوست من است:
-
ٱلَّذِى خَلَقَنِى فَهُوَ يَهْدِينِ
آن كه مرا بيافريده سپس راهنماييم مى‌كند،
-
وَٱلَّذِى هُوَ يُطْعِمُنِى وَيَسْقِينِ
و آن كه به من طعام مى‌دهد و مرا سيراب مى‌سازد،
-
وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ
و چون بيمار شوم شفايم مى‌بخشد،
-
وَٱلَّذِى يُمِيتُنِى ثُمَّ يُحْيِينِ
و آن كه مرا مى‌ميراند و سپس زنده مى‌كند،
-
وَٱلَّذِىٓ أَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لِى خَطِيٓـَٔتِى يَوْمَ ٱلدِّينِ
و آن كه اميد مى‌دارم كه در روز قيامت خطايم را ببخشايد.
-
رَبِّ هَبْ لِى حُكْمًا وَأَلْحِقْنِى بِٱلصَّـٰلِحِينَ
اى پروردگار من، مرا حكمت بخش و مرا به شايستگان بپيوند.
-
وَٱجْعَل لِّى لِسَانَ صِدْقٍ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ
و ذكر جميل مرا در دهان آيندگان انداز.
-
وَٱجْعَلْنِى مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ
و مرا از وارثان بهشت پرنعمت قرار ده.
-
وَٱغْفِرْ لِأَبِىٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ
و پدرم را بيامرز كه از گمراهان است.
-
وَلَا تُخْزِنِى يَوْمَ يُبْعَثُونَ
و در روز قيامت مرا رسوا مساز:
-
يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ
روزى كه نه مال سود مى‌دهد و نه فرزندان.
-
إِلَّا مَنْ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
مگر آن كس كه با قلبى رسته از شرك به نزد خدا بيايد.
-
وَأُزْلِفَتِ ٱلْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ
و بهشت را براى پرهيزگاران نزديك آرند.
-
وَبُرِّزَتِ ٱلْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ
و جهنم را در نظر كافران آشكار كنند.
-
وَقِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ
به آنها گويند: چيزهايى كه سواى خداى يكتا مى‌پرستيديد، كجايند؟
-
مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلْ يَنصُرُونَكُمْ أَوْ يَنتَصِرُونَ
آيا ياريتان مى‌كنند، يا خود يارى مى‌جويند؟
-
فَكُبْكِبُوا۟ فِيهَا هُمْ وَٱلْغَاوُۥنَ
آنها و كافران را سرنگون در جهنم اندازند،
-
وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ
و همه سپاهيان ابليس را.
-
قَالُوا۟ وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ
و در حالى كه در جهنم با يكديگر به نزاع پرداخته‌اند، مى‌گويند:
-
تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ
به خدا سوگند كه ما در گمراهى آشكار بوديم،
-
إِذْ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
آنگاه كه شما را با پروردگار جهانيان برابر مى‌دانستيم.
-
وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلْمُجْرِمُونَ
و ما را جز مجرمان گمراه نساختند.
-
فَمَا لَنَا مِن شَـٰفِعِينَ
و اكنون ما را شفيعانى نيست.
-
وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ
و ما را دوست مهربانى نيست.
-
فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
كاش بار ديگر به دنيا باز گرديم تا از مؤمنان گرديم.
-
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
-
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
هر آينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
-
كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ ٱلْمُرْسَلِينَ
قوم نوح پيامبران را تكذيب كردند.
-
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ
آنگاه كه برادرشان نوح به آنها گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟
-
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
من براى شما پيامبرى امين هستم.
-
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
-
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
-
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
-
۞ قَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلْأَرْذَلُونَ
گفتند: آيا به تو ايمان بياوريم و حال آنكه فرومايگان پيرو تو هستند؟
-
قَالَ وَمَا عِلْمِى بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
گفت: دانش من به كارهايى كه مى‌كنند نمى‌رسد.
-
إِنْ حِسَابُهُمْ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّى ۖ لَوْ تَشْعُرُونَ
اگر مى‌فهميد، حسابشان تنها با پروردگار من است.
-
وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلْمُؤْمِنِينَ
و من مؤمنان را طرد نمى‌كنم.
-
إِنْ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ
جز بيم‌دهنده‌اى آشكار نيستم.
-
قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَـٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمَرْجُومِينَ
گفتند: اى نوح، اگر بس نكنى، سنگسار مى‌شوى.
-
قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوْمِى كَذَّبُونِ
گفت: اى پروردگار من، قوم من مرا تكذيب مى‌كنند.
-
فَٱفْتَحْ بَيْنِى وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَنَجِّنِى وَمَن مَّعِىَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
ميان من و آنها راهى برگشاى و مرا و مؤمنان همراه مرا رهايى بخش.
-
فَأَنجَيْنَـٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ
او و همراهانش را در آن كشتى انباشته، نجات داديم.
-
ثُمَّ أَغْرَقْنَا بَعْدُ ٱلْبَاقِينَ
و باقى را غرقه كرديم.
-
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
-
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
-
كَذَّبَتْ عَادٌ ٱلْمُرْسَلِينَ
قوم عاد پيامبران را تكذيب كردند.
-
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ
آنگاه كه برادرشان هود گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟
-
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
من براى شما پيامبرى امين هستم.
-
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
-
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
-
أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةً تَعْبَثُونَ
آيا بر فراز هر بلندى به بيهودگى برجى برمى‌آوريد؟
-
وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ
و بدين پندار كه همواره زنده‌ايد كوشكهايى بنا مى‌كنيد؟
-
وَإِذَا بَطَشْتُم بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ
و چون انتقام گيريد چون جباران انتقام مى‌گيريد؟
-
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
-
وَٱتَّقُوا۟ ٱلَّذِىٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعْلَمُونَ
و بترسيد از آن خدايى كه آنچه را كه مى‌دانيد، به شما عطا كرده است.
-
أَمَدَّكُم بِأَنْعَـٰمٍ وَبَنِينَ
و به شما چارپايان و فرزندان ارزانى داشته است،
-
وَجَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ
و باغها و چشمه‌ساران.
-
إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
من از عذاب روزى بزرگ بر شما بيمناكم.
-
قَالُوا۟ سَوَآءٌ عَلَيْنَآ أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُن مِّنَ ٱلْوَٰعِظِينَ
گفتند: براى ما يكسان است كه ما را اندرز دهى يا اندرز ندهى.
-
إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلْأَوَّلِينَ
اينها جز همان دروغ و نيرنگ پيشينيان نيست.
-
وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ
و ما عذاب نخواهيم شد.
-
فَكَذَّبُوهُ فَأَهْلَكْنَـٰهُمْ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
پس تكذيبش كردند و ما آنان را هلاك كرديم. هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
-
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
-
كَذَّبَتْ ثَمُودُ ٱلْمُرْسَلِينَ
قوم ثمود پيامبران را تكذيب كردند.
-
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَـٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ
آنگاه كه برادرشان صالح گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟
-
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
من براى شما پيامبرى امين هستم.
-
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
-
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
-
أَتُتْرَكُونَ فِى مَا هَـٰهُنَآ ءَامِنِينَ
آيا پنداريد كه شما را در اين نعمتها، ايمن رها مى‌كنند؟
-
فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ
در باغها و چشمه‌سارها؟
-
وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ
و كشتزارها و نخلها با آن شكوفه‌هاى نرم و لطيف؟
-
وَتَنْحِتُونَ مِنَ ٱلْجِبَالِ بُيُوتًا فَـٰرِهِينَ
و شادمانه در كوه‌ها خانه‌هايى مى‌تراشيد؟
-
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
-
وَلَا تُطِيعُوٓا۟ أَمْرَ ٱلْمُسْرِفِينَ
و فرمان اين اسرافكاران را مپذيريد:
-
ٱلَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ
اينان كه در زمين فساد مى‌كنند و اصلاح نمى‌كنند.
-
قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ
گفتند: جز اين نيست كه تو را جادو كرده‌اند.
-
مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا فَأْتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
تو نيز بشرى همانند ما هستى. اگر راست مى‌گويى نشانه‌اى بياور.
-
قَالَ هَـٰذِهِۦ نَاقَةٌ لَّهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ
گفت: اين ماده‌شترِ من است. يك روز آب خوردن حق او باشد و يك روز حق شما.
-
وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيمٍ
به آن آسيبى مرسانيد كه عذابِ روزى بزرگ شما را فرومى‌گيرد.
-
فَعَقَرُوهَا فَأَصْبَحُوا۟ نَـٰدِمِينَ
آن را كشتند و پشيمان شدند.
-
فَأَخَذَهُمُ ٱلْعَذَابُ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
پس عذاب آنها فروگرفت. هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
-
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
-
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ ٱلْمُرْسَلِينَ
قوم لوط پيامبران را تكذيب كردند.
-
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ
آنگاه كه برادرشان لوط گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟
-
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
من براى شما پيامبرى امين هستم.
-
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
-
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
-
أَتَأْتُونَ ٱلذُّكْرَانَ مِنَ ٱلْعَـٰلَمِينَ
چرا از ميان مردم جهان با نران مى‌آميزيد؟
-
وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُم مِّنْ أَزْوَٰجِكُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ عَادُونَ
و همسرانى را كه پروردگارتان برايتان آفريده است ترك مى‌گوييد؟ نه. شما مردمى متجاوز هستيد.
-
قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَـٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُخْرَجِينَ
گفتند: اى لوط، اگر بس نكنى، از شهر بيرونت مى‌كنيم.
-
قَالَ إِنِّى لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلْقَالِينَ
گفت: من با كار شما دشمنم.
-
رَبِّ نَجِّنِى وَأَهْلِى مِمَّا يَعْمَلُونَ
اى پروردگار من، مرا و كسانم را از عاقبت عملى كه مى‌كنند رهايى بخش.
-
فَنَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ
او و همه كسانش را رهانيديم.
-
إِلَّا عَجُوزًا فِى ٱلْغَـٰبِرِينَ
مگر پيرزنى كه خواست بماند.
-
ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ
سپس ديگران را هلاك كرديم.
-
وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا ۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلْمُنذَرِينَ
بر آنها بارانى بارانيديم و چه بد بود باران تهديدشدگان.
-
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
-
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
-
كَذَّبَ أَصْحَـٰبُ لْـَٔيْكَةِ ٱلْمُرْسَلِينَ
مردم اَيكه پيامبران را تكذيب كردند.
-
إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ
آنگاه كه شعيب به آنها گفت: آيا پروا نمى‌كنيد؟
-
إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
من براى شما پيامبرى امين هستم.
-
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
-
وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمى‌طلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
-
۞ أَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا۟ مِنَ ٱلْمُخْسِرِينَ
پيمانه را تمام بپردازيد و كم‌فروشى مكنيد.
-
وَزِنُوا۟ بِٱلْقِسْطَاسِ ٱلْمُسْتَقِيمِ
و با ترازوى درست وزن كنيد.
-
وَلَا تَبْخَسُوا۟ ٱلنَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ
به مردم كم مدهيد و بى‌باكانه در زمين فساد مكنيد.
-
وَٱتَّقُوا۟ ٱلَّذِى خَلَقَكُمْ وَٱلْجِبِلَّةَ ٱلْأَوَّلِينَ
از آن كس كه شما و آفريدگان پيش از شما را آفريده است بترسيد.
-
قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ
گفتند: جز اين نيست كه تو را جادو كرده‌اند.
-
وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلْكَـٰذِبِينَ
تو نيز بشرى همانند ما هستى و مى‌پنداريم كه دروغ مى‌گويى.
-
فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
اگر راست مى‌گويى، پاره‌اى از آسمان را بر سر ما انداز.
-
قَالَ رَبِّىٓ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ
گفت: پروردگار من به كارى كه مى‌كنيد داناتر است.
-
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ ٱلظُّلَّةِ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
پس تكذيبش كردند و در آن روز ابرى، عذاب آنان را فرو گرفت. و آن عذاب روزى بزرگ بود.
-
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ
هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
-
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
-
وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
و اين كتاب، نازل شده از جانب پروردگار جهانيان است.
-
نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلْأَمِينُ
آن را روح‌الامين نازل كرده است،
-
عَلَىٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلْمُنذِرِينَ
بر دل تو، تا از بيم‌دهندگان باشى.
-
بِلِسَانٍ عَرَبِىٍّ مُّبِينٍ
به زبان عربى روشن.
-
وَإِنَّهُۥ لَفِى زُبُرِ ٱلْأَوَّلِينَ
و آن در نوشته‌هاى پيشينيان نيز هست.
-
أَوَلَمْ يَكُن لَّهُمْ ءَايَةً أَن يَعْلَمَهُۥ عُلَمَـٰٓؤُا۟ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ
آيا اين نشانه برايشان بسنده نيست كه علماى بنى‌اسرائيل از آن آگاهند؟
-
وَلَوْ نَزَّلْنَـٰهُ عَلَىٰ بَعْضِ ٱلْأَعْجَمِينَ
اگر آن را بر يكى از عجمان نازل كرده بوديم،
-
فَقَرَأَهُۥ عَلَيْهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ مُؤْمِنِينَ
و بر ايشان مى‌خواندش، بدان ايمان نمى‌آوردند.
-
كَذَٰلِكَ سَلَكْنَـٰهُ فِى قُلُوبِ ٱلْمُجْرِمِينَ
بدين‌سان قرآن را در دلهاى مجرمان راه داديم.
-
لَا يُؤْمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
بدان ايمان نمى‌آورند تا عذاب دردآور را بنگرند.
-
فَيَأْتِيَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
و آن عذاب ناگهان و بى‌خبر بر آنان فرود مى‌آيد.
-
فَيَقُولُوا۟ هَلْ نَحْنُ مُنظَرُونَ
مى‌گويند: آيا ما را مهلتى خواهند داد؟
-
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ
آيا به عذاب ما مى‌شتابند؟
-
أَفَرَءَيْتَ إِن مَّتَّعْنَـٰهُمْ سِنِينَ
ديدى كه هر چند سالها برخوردارشان ساختيم،
-
ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُوا۟ يُوعَدُونَ
باز هم عذابى كه به آنها وعده شده بود بر سرشان آمد،
-
مَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يُمَتَّعُونَ
آن برخورداريها به حالشان سود نكرد؟
-
وَمَآ أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ
ما هيچ قريه‌اى را هلاك نكرديم جز آنكه برايشان بيم‌دهندگانى بودند.
-
ذِكْرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَـٰلِمِينَ
تا پندشان دهند. زيرا ما ستمكار نيستيم.
-
وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ ٱلشَّيَـٰطِينُ
و اين قرآن را شياطين نازل نكرده‌اند.
-
وَمَا يَنۢبَغِى لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ
آنان نه درخور اين كارند و نه توان آن دارند.
-
إِنَّهُمْ عَنِ ٱلسَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ
شياطين را از شنيدن وحى معزول داشته‌اند.
-
فَلَا تَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلْمُعَذَّبِينَ
پس با خداى يكتا خداى ديگرى را مخوان تا مباد در شمار مستحقان عذاب درآيى.
-
وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ ٱلْأَقْرَبِينَ
خويشاوندان نزديكت را بترسان.
-
وَٱخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
در برابر هر يك از مؤمنان كه از تو پيروى مى‌كند بال فروتنى فرودآر.
-
فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّى بَرِىٓءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ
و اگر بر تو عصيان ورزيدند بگو: من از كارهاى شما بيزارم.
-
وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱلْعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ
و بر خداى پيروزمند مهربان توكل كن.
-
ٱلَّذِى يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ
آن كه تو را مى‌بيند آنگاه كه برمى‌خيزى.
-
وَتَقَلُّبَكَ فِى ٱلسَّـٰجِدِينَ
و نماز خواندنت را با ديگر نمازگزاران مى‌بيند.
-
إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ
هرآينه اوست شنواى دانا.
-
هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَـٰطِينُ
آيا شما را آگاه كنم كه شياطين بر چه كسى نازل مى‌شوند؟
-
تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ
بر هر بسيار دروغگوى گنهكار نازل مى‌شوند.
-
يُلْقُونَ ٱلسَّمْعَ وَأَكْثَرُهُمْ كَـٰذِبُونَ
گوش فرا مى‌دهند و بيشترينشان دروغگويانند.
-
وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلْغَاوُۥنَ
و گمراهان از پى شاعران مى‌روند.
-
أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِى كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ
آيا نديده‌اى كه شاعران در هر واديى سرگشته‌اند؟
-
وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ
و چيزها مى‌گويند كه خود عمل نمى‌كنند؟
-
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَذَكَرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِيرًا وَٱنتَصَرُوا۟ مِنۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا۟ ۗ وَسَيَعْلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ أَىَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ
مگر آنان كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند و خدا را فراوان ياد كردند و چون مورد ستم واقع شدند انتقام گرفتند. و ستمكاران به زودى خواهند دانست كه به چه مكانى باز مى‌گردند.
Quran text: Tanzil Project (tanzil.net), Uthmani. Translations: AbdolMohammad Ayati (Tanzil); Saheeh International (Tanzil); A. S. F. Bubenheim & N. Elyas (Tanzil); Muhammad Hamidullah (Tanzil); Julio Cortés (Tanzil).